Achtergrond
Wanneer kraakbeen langzaam slijt
Artrose is slijtage van het kraakbeen in een gewricht. Kraakbeen vormt een gladde glijlaag aan de uiteinden van de botten, zodat ze soepel langs elkaar bewegen. Bij artrose wordt die laag dunner, ruwer en uiteindelijk soms helemaal afgesleten. Het lichaam reageert daarop met de aanmaak van extra botweefsel langs de randen, de zogenoemde botuitsteeksels of osteofyten, die het gewricht stugger maken. In de grote teen heeft deze aandoening een eigen naam, hallux rigidus, wat staat voor een stijve grote teen.
De aandoening ontwikkelt zich meestal over jaren. In het begin merk je vooral wat stijfheid, met name na een rustperiode of bij koud weer. Lichte pijn na inspanning hoort er al snel ook bij. Naarmate de slijtage vordert, raakt de beweging in het gewricht beperkt en wordt afwikkelen bij het lopen lastiger, omdat de grote teen normaal gesproken omhoog moet kunnen buigen bij elke afzet. Dat verklaart waarom mensen met artrose in dit gewricht vaak anders gaan lopen, bijvoorbeeld op de buitenrand van de voet of met een kleinere pasafstand. Het kraakbeen herstelt zich niet vanzelf, maar de klachten zijn met de juiste begeleiding goed te beperken.
Symptomen
Een patroon dat zich langzaam uitbreidt
Artrose in een teengewricht komt geleidelijk opzetten en wordt herkenbaar aan een handvol typische signalen.
Een doffe, zeurende pijn zit in het teengewricht
's Ochtends of na lang zitten is het gewricht stug bij de eerste stappen
De beweging is beperkt, vooral bij het omhoog buigen van de teen
Boven het gewricht voel je soms een knobbel of verdikking
Lopen, sporten of hurken doet steeds meer pijn
Om de teen te ontzien ga je onbewust anders lopen
Behandelingen
Pijn verlichten en het gewricht in beweging houden
Welke combinatie het beste past, hangt af van hoever de slijtage is gevorderd. Vaak combineren we ondersteuning die het gewricht ontlast met begeleiding die de beweeglijkheid behoudt.
Podotherapeutische zolen
Podotherapeutische zolen ondersteunen je voeten als je staat en loopt. Bij het maken van de zolen wordt rekening gehouden dat het grote teen gewricht zoveel mogelijk wordt ontlast zodat het minder pijnlijk is bij het afwikkelen.
Schoenadvies
We geven gericht advies waarbij we letten op de stevigheid en afwikkeling van de zool en ruimte voor de tenen.
Doorverwijzing en samenwerking
Wanneer pijn of beperking ondanks behandeling toeneemt, overleggen we met de orthopedisch schoenmaker voor mogelijkheden voor schoenaanpassingen of (semi-) orthopedisch schoeisel.
FAQ
Vragen over artrose in een teengewricht
Welke klachten wijzen op artrose in de grote teen?
Kenmerkend zijn een geleidelijk toegenomen pijn in het grote teengewricht, stijfheid bij opstaan of na lang zitten en moeite om de grote teen omhoog te buigen bij elke stap. Boven het gewricht is soms een verdikking voelbaar. Zekerheid krijg je met een röntgenfoto via je huisarts, die de versmalde gewrichtsspleet en eventuele botuitsteeksels zichtbaar maakt.
Gaat artrose in een teengewricht vanzelf over?
Nee. Kraakbeen herstelt zichzelf niet en de slijtage neemt langzaam toe. Wat wél verandert, is hoe je voet ermee omgaat. Met de juiste ondersteuning, schoenen en oefeningen kun je de pijn flink beperken en de beweeglijkheid behouden. Veel mensen functioneren jarenlang prima zonder ingreep.
Wat is het verschil tussen artrose, artritis en jicht?
Artrose is mechanische slijtage van het kraakbeen en geeft een geleidelijk opbouwende, doffere pijn. Artritis is een verzamelnaam voor ontstekingen van een gewricht, zoals reumatoïde artritis, en geeft warmte, zwelling en stijfheid. Jicht is een specifieke ontsteking door urinezuurkristallen met plotselinge, hevige aanvallen. Soms komen ze samen voor. Dan is een goede diagnose extra belangrijk.
Helpen aangepaste schoenen bij een stijve grote teen?
Ja, en vaak meer dan mensen verwachten. Schoenen met een stevige zool die de voorvoet niet te ver doorbuigt, ontlasten het versleten gewricht. Een licht afrollend profiel onder de zool (rocker-bottom) neemt de buigbeweging van het gewricht deels over. Vermijd schoenen met flinterdunne zolen of die juist erg flexibel zijn aan de voorzijde, omdat die de teen telkens omhoog dwingen tijdens het lopen.
Mag of moet ik blijven bewegen met artrose in mijn teen?
Ja, beweging is bij artrose juist belangrijk. Stilzetten maakt een gewricht stugger en de spieren eromheen zwakker, wat de klachten verergert. Kies activiteiten die het gewricht niet overbelasten, zoals fietsen, zwemmen of rustig wandelen in stevige schoenen. Hardlopen op een harde ondergrond of veel hurken en afzetten kun je beter beperken.
Een versleten gewricht laat zich vaak goed ontzien
Met de juiste ondersteuning verlichten we de pijn, behouden we de beweeglijkheid en blijft lopen zo prettig mogelijk, ondanks de slijtage. Je hebt geen verwijzing van de huisarts nodig en bent welkom in onze praktijken in Almelo, Borne, Denekamp en Ootmarsum.