Achtergrond
Een grillige reactie op kou
Wintertenen, in vaktermen perniones, ontstaan door een vernauwing van de kleine haarvaten in de huid. Bij kou trekken deze bloedvaatjes samen, waardoor de doorstroming afneemt. De huid krijgt daardoor tijdelijk minder bloed en reageert met een ontstekingsreactie.
Dat veroorzaakt de typische rode tot paarse verkleuring, zwelling, jeuk en soms een branderig of pijnlijk gevoel. Vooral tenen zijn hier gevoelig voor, omdat de doorbloeding daar sneller vermindert bij kou.
De klachten verschijnen meestal enkele uren tot een dag na blootstelling aan kou. Ze zitten vooral op plekken die het verst van het hart liggen, zoals de tenen, hielen, soms vingers, neus of oren. In milde vorm gaat het om een vervelend, jeukend gevoel; in een ernstigere vorm kan de huid blaarvormig opzwellen of zelfs een kleine wond vertonen. Wintertenen zijn niet besmettelijk en geen blijvend probleem, maar kunnen elk jaar terugkomen en lopen behoorlijk in de weg, zeker als de huid op de aangetaste plekken gevoelig blijft voor wrijving van schoenen of sokken.
Symptomen
Waar je wintertenen aan kunt herkennen
Wintertenen hebben een typisch beeld dat vrijwel altijd terugkomt in het koude seizoen.
Te tenen zijn erg gevoelig tot pijnlijk
Bij het opwarmen voel je een jeukend of branderig gevoel
De huid op of tussen de tenen zwelt op
Druk van schoenen of sokken doet pijn
Je tenen zijn koud en willen maar moeilijk opwarmen
Soms ontstaan er blaren of een kleine wondjes op de plek
Behandelingen
De huid herstellen en de voeten beschermen
De aanpak bestaat vaak uit een combinatie van huidverzorging, het ontlasten van pijnlijke plekken en concrete adviezen om herhaling te voorkomen.
Schoen- en huidadvies
Gericht advies over warme, goed isolerende schoenen, geschikte sokken, het droog houden van je voeten en het opwarmen zonder de tenen te shockeren met directe hitte.
Doorverwijzing waar nodig
Bij ernstige klachten, wonden die niet helen of een vermoeden van een onderliggende aandoening zoals Raynaud overleggen we en verwijzen we gericht door naar je huisarts.
FAQ
Vragen over wintertenen
Aan welke kenmerken herken je wintertenen?
Typisch is dat de klachten verschijnen tijdens of vlak na het koude seizoen, vaak op meerdere tenen tegelijk. De huid kleurt rood tot paarsblauw, zwelt op en jeukt of brandt, vooral bij het opwarmen. Pas als je tenen weer warm zijn, voel je het echt. Twijfel je of er iets anders speelt, zoals een schimmel of een doorbloedingsstoornis, dan kijken we daar tijdens je afspraak naar.
Hoe lang duren wintertenen?
Een uitbraak verdwijnt meestal binnen één tot drie weken zodra je voeten consequent warm en droog blijven. Wie zich in de winter dagelijks blootstelt aan kou en wisselende temperaturen, kan er een heel seizoen last van houden, met opnieuw opspelende plekken telkens als het kouder wordt. Een goede preventieaanpak verkort het verloop en voorkomt nieuwe opvlammingen.
Wat helpt direct bij een opspeling van wintertenen?
Belangrijk is om je tenen langzaam te laten opwarmen, niet meteen aan de kachel of in een heet voetenbad. Geleidelijke opwarming voorkomt dat de bloedvaten te abrupt uitzetten, wat de jeuk en zwelling juist erger maakt. Verschoon natte sokken meteen, trek schone droge sokken aan en geef je voeten de ruimte om weer op temperatuur te komen. Een verzachtende crème op intacte huid kan de jeuk verminderen. Krab niet, omdat je daarmee een wond kunt veroorzaken die moeilijk geneest.
Wat is het verschil tussen wintertenen en het syndroom van Raynaud?
Bij wintertenen blijven de plekken na blootstelling aan kou langere tijd rood, paars en gezwollen. Bij Raynaud verbleken vingers of tenen juist plotseling helemaal, voelen ze ijskoud en gevoelloos aan en kleuren ze pas later weer roodachtig bij. Raynaud kan op zichzelf staan of een teken zijn van een onderliggende aandoening. Voor verder onderzoek hoort dit dus thuis bij je huisarts.
Wanneer ga je met wintertenen naar een podotherapeut en wanneer naar een medisch pedicure?
Een medisch pedicure is gespecialiseerd in het verzorgen van de huid en nagels van de voet en kan bij wintertenen veel betekenen voor de dagelijkse verzorging. Een podotherapeut is een paramedicus die daarnaast kijkt naar de bredere oorzaak, zoals de doorbloeding, de stand van je voet, je schoeisel en eventuele onderliggende aandoeningen. Bij hardnekkige of telkens terugkerende wintertenen werken beide vaak goed samen.
Maak je voeten klaar voordat de kou ze inhaalt
Met de juiste verzorging en kleine aanpassingen aan je dagelijkse routine houden we wintertenen veel beter onder controle, ook in een lange winter. Je hebt geen verwijzing van de huisarts nodig en bent welkom in onze praktijken in Almelo, Borne, Denekamp en Ootmarsum.
Bij ernstige klachten, wonden die niet helen of een vermoeden van een onderliggende aandoening zoals Raynaud overleggen we en verwijzen we gericht door naar je huisarts.